3
عصر ۲۸ فوریه علاقه‌مندان به نجوم در ایران می‌توانند شاهد یک هم‌راستایی شش سیاره باشند. در این رویداد آسمانی، سیارات عطارد، زهره، مشتری، زحل، اورانوس، نپتون در امتداد یک نوار مشترک در آسمان ظاهر می‌شوند. این پدیده که با عنوان «رژه سیاره‌ای» یا «هم‌ترازی سیارات» شناخته می‌شود، مدت کوتاهی پس از غروب خورشید قابل مشاهده است.
اگر شرایط جوی مساعد باشد، این رویداد می‌تواند یکی از تماشایی‌ترین صحنه‌های آسمان شب در ماه‌های اخیر باشد.
زمان و جهت مناسب برای رصد هم‌راستایی شش سیاره
چه ساعتی نگاه کنیم؟
به گفته کارشناسان، بهترین زمان برای مشاهده این هم‌راستایی سیارات حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه پس از غروب خورشید است. این بازه زمانی کوتاه است، بنابراین باید سریع عمل کنید.
به کدام سمت آسمان نگاه کنیم؟
برای دیدن این پدیده باید به افق غربی نگاه کنید. مکانی را انتخاب کنید که دید باز به افق داشته باشد و ساختمان‌ها، درختان یا موانع طبیعی مانع دید شما نشوند.
نکته ایمنی بسیار مهم
مهم‌ترین نکته در رصد هم‌راستایی شش سیاره، ایمنی است. فقط زمانی رصد را آغاز کنید که خورشید کاملاً غروب کرده باشد. هرگز با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ به خورشید در حال غروب نگاه نکنید. این کار می‌تواند آسیب جدی و دائمی به چشم وارد کند.
کدام سیارات با چشم غیرمسلح دیده می‌شوند؟
در این رژه سیاره‌ای، چهار سیاره با چشم غیرمسلح قابل مشاهده خواهند بود:
- زهره: درخشان‌ترین جرم در افق غربی خواهد بود.
- مشتری: یکی از آسان‌ترین سیارات برای تشخیص در آسمان، در ارتفاع بالاتر و متمایل به جنوب‌شرق.
- زحل: نزدیک به زمان غروب، در افق غربی دیده می‌شود.
- عطارد: بسیار نزدیک به افق و نسبتاً کم‌نور، نیازمند افقی کاملاً صاف و بدون مانع.
سیاراتی که به ابزار نوری نیاز دارند
برای مشاهده اورانوس که در صورت فلکی گاو و نزدیک خوشه پروین قرار دارد، همچنین نپتون که در نزدیکی زحل دیده می‌شود، استفاده از دوربین دوچشمی یا تلسکوپ ضروری است.
نپتون به دلیل قرار گرفتن بسیار نزدیک به افق، دشوارترین سیاره برای رصد خواهد بود.
چرا هم‌راستایی شش سیاره رخ می‌دهد؟
دلیل این پدیده نجومی به ساختار منظومه شمسی بازمی‌گردد. سیارات در صفحه‌ای تقریباً مشترک به نام دایره‌البروج به دور خورشید می‌چرخند. از دید ناظر زمینی، این موضوع باعث می‌شود سیارات در یک نوار مشخص از آسمان ظاهر شوند.
وقتی چهار یا چند سیاره به طور همزمان در این نوار قابل مشاهده باشند، پدیده‌ای رخ می‌دهد که به آن رژه سیاره‌ای گفته می‌شود. چنین رویدادی هر چند سال یک‌بار تکرار می‌شود.
واقعیت ظاهری رژه سیاره‌ای چگونه است؟
کارشناسان هشدار می‌دهند تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی که سیارات را به صورت یک خط مستقیم و کاملاً درخشان نشان می‌دهند، اغلب اغراق‌آمیز هستند.
در واقعیت، سیارات در یک خط صاف قرار نمی‌گیرند. آن‌ها در امتداد مسیر سالانه خورشید در آسمان، یعنی دایره‌البروج، در یک قوس ملایم و در ارتفاع‌های متفاوت دیده می‌شوند. این پدیده بیشتر یک اثر پرسپکتیوی از دید زمین است تا آرایشی هندسی و منظم در فضا.
نکات مهم برای رصد هم‌راستایی شش سیاره از ایران
- مکانی با افق غربی باز و آلودگی نوری کم انتخاب کنید.
- بلافاصله پس از غروب اقدام به رصد کنید، زیرا عطارد و زهره سریع‌تر غروب می‌کنند.
- در استفاده از ابزار نوری، از غروب کامل خورشید اطمینان حاصل کنید.
- وضعیت آب‌وهوا را پیش از خروج بررسی کنید.
جمع‌بندی: فرصتی کوتاه برای تماشای هم‌راستایی شش سیاره
هم‌راستایی شش سیاره در ۲۸ فوریه فرصتی کم‌نظیر برای علاقه‌مندان به آسمان شب است. این پدیده هرچند به شکل خطی کامل دیده نمی‌شود، اما مشاهده همزمان چند سیاره در یک قاب آسمانی تجربه‌ای هیجان‌انگیز خواهد بود. با انتخاب مکان مناسب، رعایت ایمنی، برنامه‌ریزی دقیق می‌توانید از این رویداد نجومی بیشترین لذت را ببرید.
نتیجه‌گیری کوتاه
اگر به آسمان شب علاقه دارید، هم‌راستایی شش سیاره را از دست ندهید. این رویداد نجومی کوتاه اما تماشایی است.
اگر به رویدادهای نجومی علاقه دارید، این مقاله را با دوستانتان به اشتراک بگذارید و تجربه رصد خود را در بخش نظرات با ما مطرح کنید.
