یونولیت در سال‌های اخیر یکی از اصلی‌ترین، کاربردی‌ترین و پرمصرف‌ترین مصالح ساختمانی بوده است و در بخش‌های مختلفی مورد استفاده قرار گرفته است. در حقیقت این ماده به واسطه برخورداری از ویژگی‌هایی همچون وزن پایین، حمل‌ونقل و نصب و راحت، مقاومت در برابر نور، صدا، رطوبت، حرارت و فشار، طول عمر و ماندگاری بالا، قابلیت بازیافت و … جایگزین مصالح قدیمی و سنتی مانند بلوک‌های سیمانی و سفالی شده است.
در چند سال گذشته قیمت یونولیت به دلایل مختلفی دچار نوسان شده و گاها افزایش قیمت سرسام‌آوری تجربه کرده است به‌گونه‌ای که بر روی صنعت ساختمان‌سازی و بازار مسکن تأثیر مستقیم داشته است. در ادامه مطلب به بررسی نوسانات قیمت یونولیت و تحولات بازار مسکن پرداخته خواهد شد.
یونولیت و کاربردهای آن
یونولیت (Jonulite) که با نام‌های دیگری همچون آکاسیف، پلاستوفوم، استایروفوم، پلی استایرن انبساطی یا EPS و … نیز شناخته می‌شود در اصل نوعی ماده پلیمری متخلخل، سبک وزن و خنثی است که از نوعی پلاستیک تهیه شده از استایرن مونومر تولید می‌شود. این ماده میزان جذب رطوبت نزدیک به صفر را داشته و اولین بار در سال 1839 توسط Eduard Simon به شکلی تصادفی کشف شد.
یونولیت‌ها انواع مختلفی همچون یونولیت سقفی، یونولیت دیواری، یونولیت بسته‌بندی، یونولیت فشرده، یونولیت فوق فشرده، یونولیت تزریقی، ورق یونولیت و … داشته و رایج‌ترین کاربردهای آن‌ها شامل استفاده در صنعت ساختمان‌سازی، استفاده از یونولیت بسته‌بندی در صنعت بسته‌بندی، استفاده در صنایع غذایی و دارویی، استفاده در صنعت پزشکی، استفاده در صنایع کشاورزی، خودروسازی، لوازم‌خانگی و … خواهد بود.
عوامل مؤثر در قیمت یونولیت‌ها
همان‌طور که گفته شد یونولیت‌ها امروزه به یکی از اصلی‌ترین مصالح ساختمانی تبدیل شده و در بسیاری از صنایع دیگر نیز استفاده می‌شوند. از جمله مهم‌ترین عوامل مؤثر در قیمت این ماده می‌توان به موارد زیر اشاره داشت:
- نوع یونولیت‌ها و کاربردهایی که دارند (سقفی، دیواری، بسته‌بندی، فشرده و …)
- میزان دانسیته و چگالی یونولیت‌ها
- خواص فیزیکی و شیمیایی یونولیت
- نوع مواد اولیه و کیفیت آن
- ابعاد و اندازه‌های یونولیت
- میزان مقاومت یونولیت در برابر آتش‌سوزی و حریق
- ظاهر و ساختار یونولیت و کیفیت پخت و تولید آن
- حجم و میزان عرضه و تقاضا
- استانداردهای تولید و مدت زمان گارانتی
- هزینه‌های حمل‌ونقل و تولید، دستمزد کارگران، هزینه‌های انبار و …
- نرخ ارز و نوسانات آن
- شرایط واردات و صادرات
- سیاست‌های داخلی و ارتباطات منطقه‌ای و …
تغییر در هرکدام از پارامترهای گفته شده می‌تواند منجر به نوسانات قیمت یونولیت شود و در نهایت در روند و توسعه بسیاری از صنایع تأثیر مستقیم خواهند داشت.
تأثیر نوسانات قیمت یونولیت در تحولات بازار مسکن
در حقیقت بازار مسکن می‌تواند تحت تأثیر فاکتورها و پارامترهای مختلفی باشد و در سال‌های اخیر مشاهده شده است که قیمت مسکن، اجاره، رهن و … نوسانات بسیار زیادی داشته است. همان‌طور که گفته شد یونولیت به عنوان یکی از مصالح ارزان و مقرون‌به‌صرفه در صنعت ساختمان شناخته می‌شد.
اما در چند سال اخیر و به دلایل مختلفی همچون نوسانات نرخ ارز، تحریم‌های اقتصادی، کاهش واردات مواد اولیه، عدم تولید شرکت‌های داخلی، عرضه قطره چکانی محصولات به بازار، عدم نظارت ارگان‌های مسئول، افزایش هزینه‌های تولید و حمل‌ونقل، عدم تناسب میزان عرضه و تقاضا و … قیمت یونولیت افزایش چشمگیری داشته و صنعت ساختمان را تحت تأثیر قرار داده است. از جمله مهم‌ترین تأثیرات نوسانات قیمت یونولیت در بازار مسکن می‌توان به موارد زیر اشاره داشت:
کاهش ساخت و ساز
یکی از اصلی‌ترین و مهم‌ترین نوسانات قیمت یونولیت کاهش میزان ساخت و ساز است. در اصل فوم سقفی و اشکال دیگر یونولیت به عنوان مصالح اصلی بخش‌های مختلف ساختمان مانند سقف شناخته می‌شوند و زمانی که قیمت این مواد افزایش چند برابری پیدا می‌کند، افراد برای تأمین هزینه‌های خرید مصالح دچار چالش‌ها و گرفتاری‌های متعددی خواهند شد و این باعث می‌شود که میزان ساخت و سازها کاهش پیدا کند. در اصل زمانی که قیمت یونولیت افزایش پیدا کند، میزان تقاضا برای آن کم شده و ساخت و سازها کمتر خواهند شد.
افزایش قیمت مسکن
یکی دیگر از مهم‌ترین اثرات نوسانات قیمت یونولیت بر بازار مسکن، افزایش قیمت است. در حقیقت افزایش قیمت هر کدام از مصالح ساختمانی (آهن، سیمان، بتن، گچ، سنگ و سرامیک، یونولیت و …) می‌تواند در افزایش قیمت کلی ساختمان تأثیر مستقیم داشته باشند. هرچقدر قیمت یونولیت‌ها و سایر مصالح ساختمان بیشتر باشد، قیمت تمام شده هر متر مربع از ساختمان نیز بیشتر شده و در نهایت قیمت خرید و فروش آن نیز افزایش پیدا می‌کند.
عدم سرمایه‌گذاری سرمایه‌گذاران
بسیاری از افرادی که در حوزه ساخت و ساز مشغول فعالیت بوده و در این حوزه سرمایه‌گذاری کرده‌اند، بعد از مواجه شدن با مشکلات متعددی همچون نوسانات قیمت مصالح، عدم پاسخگویی مسئولین، عدم دسترسی به مصالح، سودآوری پایین و … دیگر تمایلی به ادامه فعالیت در این صنعت را نداشته و سرمایه خود را به صنایع دیگر کوچ خواهند داد. این امر می‌تواند اثرات منفی متعددی بر شرایط بازار مسکن و افزایش قیمت‌ها داشته باشد.
تحولات گسترده اجاره بهای مسکن
تمامی موارد گفته شده که شامل کاهش ساخت و ساز، افزایش قیمت مسکن، عدم سرمایه‌گذاری سرمایه‌گذاران و … هستند می‌توانند بر روی اجاره بهای مسکن نیز تأثیر مستقیمی داشته باشند. در حقیقت نوسانات قیمت یونولیت و کاهش عرضه آن و در نهایت تولید کمتر مسکن باعث می‌شود که اجاره بهای مسکن به شکل نجومی افزایش پیدا کند. زمانی که تعداد مسکن کم و تقاضا برای آن بالا باشد، طبیعتاً قیمت‌ها افزایش پیدا می‌کند و این می‌تواند اثرات اجتماعی و اقتصادی بسیار نامطلوبی داشته باشد. در مقاله‌ای تحت عنوان یونولیت بسته‌بندی به بررسی کامل یونولیت‌های بسته‌بندی، ویژگی‌ها و کاربردهای آن‌ها پرداخته شده که می‌تواند اطلاعات دقیقی به خواننده ارائه کند.
ناقص ماندن طرح‌های دولتی
در چند سال اخیر به واسطه رشد جمعیت در کشور ایران، دولت‌ها مختلف اقدام به طرح ساخت مسکن در قالب طرح ملی مسکن، طرح نهضت ملی مسکن و … کرده‌اند و میلیون‌ها نفر از سراسر کشور در این طرح‌ها ثبت نام کرده و مقادیر متعددی پول نیز صرف کرده‌اند. افزایش قیمت مصالحی همچون یونولیت، آهن، سیمان و … باعث شده است که بسیاری از این طرح‌ها با مشکلات متعددی مواجه شده و فرآیند ساخت و تحویل آن‌ها به درازا بکشد. در اصل نوسانات قیمت مصالح ساختمانی باعث می‌شود که دولت و سازمان‌های مسئول توان عمل به وعده‌های داده شده را نداشته باشند و همین امر نیز موجب نارضایتی‌های وسیع در سراسر کشور شود.
جمع‌بندی نهایی
یونولیت یکی از اصلی‌ترین مصالح ساختمانی است که به واسطه ویژگی‌های منحصربه‌فرد بسیار مورد توجه قرار گرفته و در بسیاری از پروژه‌های صنعتی، نیمه‌صنعتی و غیر صنعتی به کار می‌رود. نوسانات قیمت یونولیت در سال‌های اخیر اثرات متعددی بر بازار مسکن داشته که مهم‌ترین آن‌ها شامل کاهش ساخت و ساز، افزایش قیمت مسکن، عدم سرمایه‌گذاری سرمایه‌گذاران، تحولات گسترده اجاره بهای مسکن، ناقص ماندن طرح‌های دولتی و … هستند.
